Persvrijheid: feiten en fabels

Het zal de meeste lezers niet ontgaan zijn: er is een enorme controverse ontstaan in Drenthe.
In dit artikel hopen we op objektieve wijze een licht te laten gaan over de gebeurtenissen, de oorzaken en de gevolgen.

In Drenthe was het tot voor kort geen probleem om reportages te maken bij ongevallen, branden en andere incidenten.
Zolang je je keurig aan de regels hield, was er geen agent of brandweerman, die je een strobreed in de weg legde.
In IJsselland en Groningen werden de regels strenger toegepast en werd de omgeving van een ernstig incident met linten afgezet.
Ook dat heeft nooit tot problemen geleid: praktisch iedereen in de journalistieke wereld kende de regels en leefde die goed na.
In beide provincies waren dan ook maar enkele incidentfotografen actief, die bekend zijn en gerenommeerd staan bij politie en brandweer en dus -ook zonder politieperskaart- zonder problemen actief konden zijn.

Terwijl de Drentse regiopolitie haar dagelijkse persinformatie openlijk op internet publiceerde, leverde de persdienst van de Regiopolitie IJsselland hun informatie uitsluitend aan een geselecteerde groep media-gebonden emailadressen.
Waarschijnlijk is het aantal 112-sites in IJsselland hierdoor zeer beperkt gebleven.
De fotografen -ook die zonder politie-perskaart- werden meestal probleemloos toegelaten en ze konden hun werk prima doen.
En waren er linten gespannen op de "plaats incident", dan wachtte men keurig op toestemming om die te mogen passeren.
Op verzoeken van politiemensen ter plaatse werd altijd correct gereageerd en wrijvingen tussen politie en pers waren minimaal.

De situatie in Drenthe is sedert vorig jaar radicaal gekenterd, nadat in korte tijd de "112-sites" als paddestoelen uit de grond schoten.
Deze websites werden meestal gerund door personen, die onlangs de kwalijke betiteling "internet-cowboys" hebben gekregen.
De journalistieke achtergrond van de "reporters" en webmasters van de nieuwe 112-websites was helaas meestal ver te zoeken.
De eigen berichten staan stijf van de taal-, schrijf en stijlfouten en worden dan ook meestal na het verschijnen van de persberichten van de Regiopolitie Drenthe zo snel mogelijk gewist en steevast vervangen door van de Drentse politie-site gekopieerde teksten.

De explosieve opkomst van 112-sites had tot gevolg, dat er opeens diverse met camera's gewapende mensen op een incident afkwamen.
En met de opkomst van steeds grotere aantallen fotograferende toeschouwers begonnen de ergernissen bij de hulpverleners.
Ambulancebroeders en brandweerlieden meldden steeds vaker, dat ze verblind werden door de talloze flitsen.
112-fotografen liepen op plaatsen, waar ze zich niet hoorden te bevinden en maakten foto's van "verboden" onderwerpen.
Hierdoor zetten ze de kwaliteit en de veiligheid van de hulpverlening meer dan eens op het spel.
Men is kennelijk niet bekend met de bij incident-journalistiek behorende waarden en normen.
Zo werd het bij sommige sites een regelrechte wedstrijd om incidenten zo snel mogelijk te publiceren.
Men vraagt zich kennelijk niet af, wat daarvan de gevolgen kunnen zijn, bijvoorbeeld bij een dodelijk ongeval.
Wat gebeurt er bijvoorbeeld, als een familielid tijdens een bezoek aan een 112-site die zojuist gefotografeerde verpletterde auto herkent?
Voordat men behoedzaam door politiemensen van het tragisch overlijden van een lid van het gezin of familie op de hoogte gebracht is?

Je kon er dan ook op wachten, dat er binnen de hulpverleningstop over gesproken werd en maatregelen rond incidenten strenger werden.
Onlangs escaleerde de situatie bij een ongeval in Noord-Drenthe, hetgeen verstrekkende gevolgen had voor de mensen, die tot dan toe redelijk vrij toegang hadden tot een zogeheten "plaats incident".
Mede doordat de betrokken foto- en videomakers rond dit voorval tomeloos en hersenloos de publiciteit opzochten, werden er van de kant van de politie ver-strekkende maatregelen genomen om verdere escalatie rond incidenten te voorkomen.
Voortaan werd eenieder, die niet in het bezit was van een politie-perskaart, resoluut de toegang tot de "Plaats Incident" ontzegd.
Dat recht hééft de politie namelijk.

Maar kennelijk is dat recht niet bij iedereen bekend, want op regionale TV-zender en internetsites van de betrokkenen, lees ik voortdurend populistische verhalen, die duidelijk gespeend zijn van elk inzicht in de situatie rond 112-incidenten.
Dat sommige fotografen, die zich al jarenlang keurig gedragen, met de hulpverleners meewerken en nooit aanleiding geven tot incidenten, na een vriendelijk verzoek aan de politie WEL hun werk mogen doen, wordt betiteld als "met twee maten meten".
Het is te vergelijken met het opgelegd krijgen van een winkelverbod, als je je vaker misdraagt in een winkel.
Je mag op die grond simpelweg niet meer die winkel in, terwijl andere personen, die zich wel weten te gedragen, dat wel mogen.
Dat is toch niet zo moeilijk te begrijpen, wel ?

POLITIE-PERSKAART

De NVJ stelt eisen aan personen, die in aanmerking willen komen voor een politie-perskaart (PPK).
Een politie-perskaart wordt bijvoorbeeld alleen verstrekt aan personen, die aantonen, dat ze journalistiek als hoofdberoep uitoefenen.
De persoon in kwestie dient aan te kunnen tonen, dat hij/zij de politieperskaart voor dit specifieke werk nodig heeft.
Dat kan geschieden door referenties aan te geven en/of aan te tonen, dat hij/zij als journalist ingeschreven staat bij de Kamer van Koophandel en/of bij de vakorganisaties NVJ, NVF, BPV of GvH.
Voldoe je daar niet aan of is misbruik van de PPK te vrezen, dan word je aanvraag afgewezen.

Is zo'n politie-perskaart zaligmakend ?
Is iedere perskaarthouder daardoor een consciëntieus journalist ?
Afgezien van de diverse goede voorbeelden, heb ik -helaas- ook duidelijk andere ervaringen met PPK-houders.
Ik was er bijvoorbeeld in Ommen getuige van, dat een ontroostbare vrouw, wier man kort daarvoor door haar zoon met talloze messteken zwaar gewond was, van zeer korte afstand talloze malen gefotografeerd werd door een zich "journalist" noemende persoon.
Zowel de aanwezige politiemensen als de andere fotografen spraken zich openlijk afkeurend uit over dit wangedrag.

Het op deze wijze tegen alle fatsoensnormen binnen de Nederlandse journalistieke wereld indruisende gedrag wordt niet alleen als een onuitwisbare smet op déze fotograaf gezien, maar straalt af op iedereen, die bij incidenten beroepshalve met een camera aanwezig is.
Je dient je er van bewust te zijn, dat je gedrag niet alleen door de hulpverleners beoordeeld wordt, maar ook door het publiek.

Handel daarnaar en je kunt je werk probleemloos uitvoeren; zo niet: accepteer de consequenties.
DS